Emerytura nie musi oznaczać końca kariery zawodowej. Osoby, które osiągnęły wiek emerytalny, coraz częściej decydują się na podjęcie pracy w elastycznej formie. Jedną z najczęściej wybieranych opcji jest umowa zlecenie. W artykule przyjrzymy się dokładnie, na jakich zasadach emeryt może pracować na zlecenie w 2026 roku, jakie składki trzeba opłacać i jakie są potencjalne korzyści i ograniczenia tej formy zatrudnienia.
Czy emeryt może pracować na umowę zlecenie?
Tak – polskie prawo nie zabrania emerytom podejmowania pracy, w tym w formie umowy zlecenie. Osiągnięcie wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn) oraz pobieranie świadczeń z ZUS nie wykluczają możliwości dalszego zarobkowania. Umowa zlecenie jest w tym przypadku legalnym i często stosowanym rozwiązaniem.
Umowa zlecenie dla emeryta może być zawarta zarówno z nowym pracodawcą, jak i z dotychczasowym. W praktyce wielu seniorów decyduje się na taką formę współpracy ze względu na jej elastyczność – brak sztywnego czasu pracy, mniejsze zobowiązania formalne i możliwość pogodzenia pracy z innymi obowiązkami.
Dla wielu emerytów dorabianie nie jest tylko sposobem na poprawienie budżetu domowego, ale także sposobem na utrzymanie aktywności zawodowej i społecznej. Szczególnie że wysokość emerytury często nie pozwala na pokrycie wszystkich bieżących wydatków.
Emeryt może legalnie pracować na umowę zlecenie, nawet jeśli jednocześnie pobiera świadczenie emerytalne z ZUS. Nie ma w tym zakresie żadnych ograniczeń prawnych.
Jakie składki ZUS obowiązują emeryta na umowie zlecenie?
Podpisanie umowy zlecenie z emerytem wiąże się z koniecznością opłacania składek ZUS. Zakres tych składek zależy od kilku czynników, m.in. czy emeryt posiada inne źródła zatrudnienia oraz jaka jest wysokość jego wynagrodzenia.
Zakres składek obowiązkowych
W przypadku gdy umowa zlecenie jest jedynym źródłem dochodu emeryta, zleceniodawca musi opłacić za niego następujące składki:
- emerytalną – 9,76% po stronie pracodawcy i pracownika,
- rentową – 6,5% (pracodawca) i 1,5% (pracownik),
- wypadkową – 1,67% (pokrywana przez pracodawcę),
- zdrowotną – 9% podstawy wymiaru,
- chorobową – dobrowolna, tylko jeśli emeryt wyrazi taką wolę.
Składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie trzeba opłacać, jeśli zleceniobiorca ukończył 60 lat (mężczyzna) lub 55 lat (kobieta).
Zbieg tytułów do ubezpieczeń
Jeśli emeryt pracuje jednocześnie na umowę o pracę i umowę zlecenie, sytuacja się komplikuje. Jeżeli jego wynagrodzenie z umowy o pracę przekracza minimalne wynagrodzenie krajowe, od umowy zlecenie trzeba odprowadzić jedynie składkę zdrowotną.
W przypadku kilku umów zlecenia, składki społeczne należy opłacać tylko z tych umów, które łącznie nie osiągają kwoty minimalnego wynagrodzenia. Po przekroczeniu tej granicy – kolejne umowy nie są już oskładkowane społecznie.
Jakie są limity dorabiania do emerytury w 2026 roku?
Nie każdy emeryt może dorabiać bez ograniczeń. Najważniejsze jest, czy osiągnął on powszechny wiek emerytalny. Osoby, które go nie osiągnęły i pobierają wcześniejszą emeryturę, muszą liczyć się z ograniczeniami dochodowymi.
Od 1 marca 2026 roku będą obowiązywać następujące limity:
- 70% przeciętnego wynagrodzenia – do 5 934,10 zł brutto miesięcznie – świadczenie nie ulega zmianie,
- 130% przeciętnego wynagrodzenia – powyżej 11 020,40 zł brutto – świadczenie może zostać zawieszone,
- przychód pomiędzy tymi wartościami może spowodować zmniejszenie emerytury maksymalnie o 939,61 zł.
Osoby, które ukończyły wiek emerytalny, mogą dorabiać bez ograniczeń – niezależnie od wysokości swoich zarobków.
Jakie podatki płaci emeryt na umowie zlecenie?
Emeryci zatrudnieni na umowie zlecenie podlegają standardowym zasadom opodatkowania. Nie przysługuje im żadna ulga związana z wiekiem, jeśli pobierają emeryturę. Ich dochód z umowy zlecenie należy rozliczyć według ogólnej skali podatkowej.
Ulga PIT-0 dla pracujących seniorów
Seniorzy, którzy osiągnęli wiek emerytalny, ale nie pobierają świadczeń emerytalnych, mogą skorzystać z ulgi PIT-0:
- zwolnienie z podatku dochodowego do 85 528 zł rocznie,
- dodatkowa kwota wolna od podatku – 30 000 zł,
- łącznie dochód do 115 528 zł rocznie może być nieopodatkowany.
Aby skorzystać z ulgi, emeryt musi złożyć stosowne oświadczenie swojemu zleceniodawcy i opłacać składki ZUS.
Czy umowa zlecenie wpływa na wysokość emerytury?
Jeśli emeryt już pobiera świadczenie z ZUS, dochód z umowy zlecenie nie wpływa na jego wysokość. Świadczenie pozostaje na tym samym poziomie, bez względu na to, ile dorobi.
Inaczej wygląda sytuacja dla osób, które nie pobierają jeszcze emerytury, ale podejmują pracę na umowie zlecenie. W takim przypadku odprowadzane składki mogą wpłynąć na przyszłą wysokość emerytury.
Warto jednak pamiętać, że umowa zlecenie nie wlicza się do stażu pracy, chyba że spełnia warunki stosunku pracy (np. praca w określonym miejscu i czasie, pod nadzorem zleceniodawcy).
Czy emeryt na umowie zlecenie ma prawo do urlopu?
Umowa zlecenie to umowa cywilnoprawna, co oznacza, że nie obowiązują w niej zasady Kodeksu pracy. Dlatego emeryt nie ma ustawowego prawa do urlopu wypoczynkowego.
Możliwość korzystania z dni wolnych zależy od indywidualnych ustaleń między stronami umowy. Strony mogą ustalić w umowie:
- płatne dni wolne,
- niepłatne przerwy w świadczeniu usług,
- elastyczne godziny pracy.
Brak gwarancji urlopu to jedna z istotnych wad tego rodzaju współpracy, szczególnie dla osób starszych, które mogą potrzebować więcej czasu na odpoczynek lub leczenie.
Jakie są zalety i wady pracy na zleceniu dla emeryta?
Umowa zlecenie dla emeryta może być korzystnym rozwiązaniem, ale nie jest pozbawiona minusów. Warto uwzględnić sytuację zdrowotną, potrzeby finansowe oraz oczekiwania wobec stabilności zatrudnienia.
Zalety
Do najczęściej wskazywanych korzyści należą:
- elastyczność – możliwość ustalania godzin pracy,
- niższe koszty dla pracodawcy – brak składek na Fundusz Pracy i FGŚP,
- brak wpływu na wysokość emerytury – w przypadku osiągnięcia wieku emerytalnego,
- wyższe wynagrodzenie netto – brak obowiązku opłacania składki chorobowej.
Wady
Nie można jednak zapominać o potencjalnych minusach:
- brak prawa do urlopu,
- brak stabilności zatrudnienia – umowa może zostać wypowiedziana w każdej chwili,
- ograniczone świadczenia socjalne,
- ryzyko ukrytego stosunku pracy – jeśli umowa zlecenie spełnia warunki umowy o pracę.
Jak rozliczyć umowę zlecenie emeryta w 2026 roku?
Rozliczanie składek i podatków od umowy zlecenie zawartej z emerytem wymaga znajomości zasad obowiązujących w 2026 roku. Zleceniodawca musi zgłosić emeryta do ZUS na druku ZUS ZUA z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia – 04 11 10.
Zgłoszenia dokonuje się w ciągu 7 dni od rozpoczęcia umowy. Wysokość składek zależna jest od rodzaju i liczby zawartych umów, a także od tego, czy emeryt posiada inne źródło zatrudnienia.
Składka zdrowotna jest obowiązkowa zawsze, niezależnie od liczby i rodzaju zawartych umów zlecenie.
Warto pamiętać, że minimalna stawka godzinowa w 2026 roku dla umów zlecenie wynosi 30,50 zł brutto. Oznacza to, że także emeryci pracujący na zlecenie muszą otrzymywać wynagrodzenie co najmniej w tej wysokości za każdą godzinę pracy.
Jakie warunki musi spełniać umowa zlecenie z emerytem?
Umowa zlecenie powinna być sporządzona na piśmie i zawierać następujące elementy:
- dane zleceniodawcy i zleceniobiorcy,
- przedmiot zlecenia (zakres zadań),
- termin realizacji,
- wysokość wynagrodzenia,
- ewentualne przerwy w świadczeniu usług,
- podpisy obu stron.
Choć umowę można zawrzeć ustnie, forma pisemna jest bezpieczniejsza w przypadku ewentualnych sporów. Emeryt powinien również zostać poinformowany o możliwości przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego i ewentualnych konsekwencjach podatkowych.
Co warto zapamietać?:
- Emerytura a praca: Emeryci mogą legalnie pracować na umowę zlecenie, nie tracąc prawa do świadczeń z ZUS.
- Składki ZUS: Przy umowie zlecenie emeryt płaci składki emerytalne (9,76%), rentowe (6,5% pracodawca, 1,5% pracownik), wypadkowe (1,67% pracodawca) oraz zdrowotne (9%).
- Limity dorabiania: Od 1 marca 2026 roku, emeryci mogą dorabiać do 5 934,10 zł brutto miesięcznie bez wpływu na emeryturę; powyżej 11 020,40 zł świadczenie może być zawieszone.
- Podatki: Emeryci na umowie zlecenie płacą standardowe podatki, nie przysługuje im ulga związana z wiekiem, chyba że nie pobierają emerytury.
- Zalety i wady: Praca na zleceniu oferuje elastyczność i brak wpływu na wysokość emerytury, ale wiąże się z brakiem prawa do urlopu i mniejszą stabilnością zatrudnienia.
