Czy straż miejska może dać punkty karne? Odpowiadamy na pytania

Mandaty za złe parkowanie czy naruszenia porządku publicznego od straży miejskiej to codzienność w wielu polskich miastach. Jednak wciąż wielu kierowców zadaje sobie pytanie – czy straż miejska może również przyznać punkty karne? A jeśli tak, to jak wygląda cała procedura i z jakimi konsekwencjami się ona wiąże?

Czy straż miejska może dać punkty karne?

To pytanie powraca regularnie w kontekście mandatów wystawianych za wykroczenia drogowe. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ zależy od tego, jak rozumiemy „przyznanie punktów karnych”. Straż miejska nie ma uprawnień do samodzielnego wpisywania punktów karnych do Centralnej Ewidencji Kierowców, ale w określonych sytuacjach może doprowadzić do ich naliczenia.

Jeśli funkcjonariusz straży miejskiej nałoży mandat za wykroczenie, które zgodnie z obowiązującym taryfikatorem jest punktowane, wówczas sporządza dokumentację i przekazuje ją Policji. To właśnie Policja, jako organ prowadzący ewidencję, dokonuje wpisu punktów karnych do systemu CEK. Dlatego punkty karne mogą pojawić się na koncie kierowcy nawet po mandacie od strażnika miejskiego.

W praktyce oznacza to, że w przypadku wykroczeń takich jak zatrzymanie pojazdu na przejściu dla pieszych czy parkowanie na miejscu dla niepełnosprawnych, mandat wystawiony przez strażnika miejskiego może skutkować również punktami karnymi – ale tylko poprzez współpracę z Policją.

Straż miejska nie może samodzielnie przyznać punktów karnych – ale może przyczynić się do ich naliczenia, jeśli wykroczenie podlega punktacji.

Za jakie wykroczenia straż miejska może wystawić mandat?

Uprawnienia straży miejskiej są szerokie, choć skupiają się głównie na porządku publicznym oraz lokalnych przepisach. Lista wykroczeń, za które strażnik miejski może wystawić mandat, jest długa i obejmuje zarówno kwestie drogowe, jak i porządkowe.

Najczęstsze sytuacje, w których kierowca może otrzymać mandat od straży miejskiej, to:

• nieprawidłowe parkowanie,
• zatrzymanie w strefie zakazu,
• wjazd w ulicę objętą zakazem ruchu (np. znak B-1),
• parkowanie na miejscu dla osób niepełnosprawnych bez uprawnień,
• utrudnianie ruchu pojazdom komunikacji miejskiej,
• naruszenie przepisów dotyczących stref czystego transportu.

Poza ruchem drogowym straż miejska może również ukarać za:

• zakłócanie porządku publicznego,
• spożywanie alkoholu w miejscach publicznych,
• śmiecenie lub zanieczyszczanie przestrzeni publicznej,
• niszczenie zieleni miejskiej,
• żebractwo w miejscach publicznych,
• naruszenie przepisów o zgromadzeniach publicznych.

Wysokość grzywien

Wysokość mandatu zależy od rodzaju wykroczenia, a także od przepisów lokalnych. Dla wykroczeń drogowych mandaty mogą wynosić od 100 do nawet 1200 zł, szczególnie w przypadku naruszeń dotyczących miejsc dla osób z niepełnosprawnościami czy parkowania w strefach krytycznego bezpieczeństwa.

Przykładowe kwoty mandatów

Dla zobrazowania, oto kilka konkretnych przykładów mandatów wystawianych przez straż miejską:

Jak wygląda procedura przyznawania punktów karnych?

Choć straż miejska nie może samodzielnie wpisywać punktów do ewidencji, istnieje dokładnie określony proces, który umożliwia naliczenie punktów za wykroczenie stwierdzone przez strażnika.

Krok po kroku

Procedura wygląda następująco:

1. Strażnik miejski stwierdza wykroczenie drogowe objęte punktacją.
2. Wystawia mandat karny i sporządza dokumentację.
3. Przekazuje dane o wykroczeniu do jednostki Policji.
4. Policja dokonuje wpisu punktów do Centralnej Ewidencji Kierowców (CEK).

Warto zaznaczyć, że punkty pojawią się w ewidencji jedynie wtedy, gdy mandat zostanie przyjęty lub zostanie wydany wyrok sądu, jeżeli kierowca odmówi jego przyjęcia.

Punkty karne a ewidencja

Punkty karne są przypisywane do kierowcy na okres 12 miesięcy od daty popełnienia wykroczenia. Nie jest istotne, kiedy mandat zostanie opłacony – liczy się moment zdarzenia. Po tym czasie punkty są automatycznie usuwane z systemu, pod warunkiem, że kierowca nie przekroczył limitu.

Jak sprawdzić liczbę punktów karnych?

Każdy kierowca może sprawdzić swój aktualny stan punktów karnych przez:

• portal obywatel.gov.pl – wymaga posiadania profilu zaufanego,
• osobiście w jednostce Policji – należy przedstawić dokument tożsamości.

System CEPiK (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców) zawiera pełną historię wykroczeń drogowych oraz przypisanych punktów karnych.

Jakie są limity punktów karnych?

W 2026 roku limit punktów karnych zależy od doświadczenia kierowcy. Dla osób posiadających prawo jazdy dłużej niż rok wynosi on 24 punkty. Natomiast dla młodych kierowców, którzy uzyskali uprawnienia niedawno – 20 punktów.

Po przekroczeniu tych limitów:

• doświadczony kierowca zostaje skierowany na kurs reedukacyjny i musi ponownie zdać egzamin teoretyczny oraz praktyczny,
• młody kierowca traci prawo jazdy automatycznie i musi ponownie podejść do egzaminu na prawo jazdy.

Czy można zredukować punkty karne?

Tak, istnieje taka możliwość, ale dotyczy ona tylko doświadczonych kierowców. Kursy redukujące punkty karne organizowane są przez Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego. Można z nich skorzystać raz na 6 miesięcy i pozwalają one na zmniejszenie liczby punktów o 6.

Jak zapłacić mandat od straży miejskiej?

Mandat od straży miejskiej musi być opłacony w ciągu 7 dni od wystawienia. Płatności można dokonać na kilka sposobów:

• przelewem na numer konta wskazany na mandacie,
• w kasie urzędu miasta lub gminy,
• w kasie straży miejskiej, jeśli taka możliwość jest przewidziana.

W przypadku cudzoziemców przebywających czasowo w Polsce, stosuje się mandaty gotówkowe – muszą one być opłacone natychmiast po wystawieniu.

Jak odwołać się od mandatu wystawionego przez straż miejską?

Kierowca, który uważa, że został niesłusznie ukarany mandatem, ma prawo do odmowy jego przyjęcia. Wówczas sprawa trafia do sądu rejonowego właściwego dla miejsca wykroczenia. Możliwe jest także złożenie pisemnego sprzeciwu w ciągu 7 dni od otrzymania mandatu, jeśli został on już przyjęty.

W odwołaniu należy zawrzeć:

• numer mandatu oraz datę jego wystawienia,
• dane osobowe i adresowe osoby ukaranej,
• szczegółowe uzasadnienie, dlaczego mandat jest niesłuszny,
• dowody potwierdzające okoliczności (np. zdjęcia, zeznania świadków).

Jakie są różnice w uprawnieniach straży miejskiej i Policji?

Straż miejska oraz Policja pełnią odmienne funkcje w systemie porządku publicznego. Policja posiada szersze uprawnienia, zwłaszcza w zakresie kontroli drogowej i ewidencji punktów karnych. Tylko Policja i Inspekcja Transportu Drogowego mają prawo do bezpośredniego wpisywania punktów do systemu CEK.

Straż miejska skupia się natomiast na:

• kontroli parkowania,
• reagowaniu na wykroczenia lokalne,
• egzekwowaniu przepisów porządkowych,
• wspieraniu Policji w działaniach.

Straż miejska nie prowadzi ogólnopolskiej ewidencji kierowców, nie wykonuje kontroli trzeźwości i nie zatrzymuje uprawnień do kierowania pojazdami.

Kiedy mandat od straży miejskiej nie wiąże się z punktami karnymi?

Nie wszystkie mandaty wystawione przez straż miejską skutkują punktami karnymi. W przypadku wykroczeń porządkowych, takich jak:

• spożywanie alkoholu w miejscu publicznym,
• śmiecenie,
• zakłócanie ciszy nocnej,
• żebractwo,
• kąpiel w miejscach objętych zakazem,
• bezprawne wywołanie alarmu,
• niszczenie zieleni miejskiej,

nałożony mandat ogranicza się do kary finansowej i nie wiąże się z żadnymi punktami karnymi.

Dlaczego warto znać uprawnienia straży miejskiej?

Znajomość uprawnień strażników miejskich pozwala uniknąć nieporozumień i niepotrzebnych sporów. Choć straż miejska nie ma tak szerokich kompetencji jak Policja, jej rola w egzekwowaniu porządku publicznego i przepisów lokalnych jest nie do przecenienia. Warto wiedzieć, kiedy możemy otrzymać mandat, kiedy punkty karne, a kiedy warto złożyć odwołanie.

Co warto zapamietać?:

• Straż miejska nie przyznaje punktów karnych, ale może doprowadzić do ich naliczenia poprzez Policję, jeśli wykroczenie podlega punktacji.
• Mandaty za wykroczenia drogowe mogą wynosić od 100 do 1200 zł, a przykładowe mandaty to: 300 zł za parkowanie na przejściu dla pieszych oraz 800–1200 zł za parkowanie na miejscu dla niepełnosprawnych.
• Procedura naliczania punktów karnych obejmuje cztery kroki: stwierdzenie wykroczenia, wystawienie mandatu, przekazanie danych do Policji i wpis punktów do Centralnej Ewidencji Kierowców.
• Limity punktów karnych wynoszą 24 punkty dla doświadczonych kierowców i 20 punktów dla młodych kierowców; przekroczenie limitu skutkuje kursami reedukacyjnymi lub utratą prawa jazdy.
• Mandaty za wykroczenia porządkowe, takie jak spożywanie alkoholu w miejscach publicznych czy śmiecenie, nie wiążą się z punktami karnymi, a jedynie z karą finansową.