BLIK to obecnie jedna z najczęściej wybieranych form płatności mobilnych w Polsce. Umożliwia szybkie przelewy na telefon, płatności w sklepach i wypłaty z bankomatów. Wielu użytkowników zastanawia się jednak, jakie dane są widoczne po drugiej stronie transakcji – czyli co widzi odbiorca, gdy otrzyma przelew BLIK. W tym artykule przyjrzymy się temu zagadnieniu szczegółowo, analizując różne scenariusze, rodzaje transakcji i polityki banków.
Jak działa system BLIK?
System BLIK opiera się na generowaniu unikalnych kodów jednorazowych, które są powiązane z kontem bankowym użytkownika. Kod ten służy do autoryzacji transakcji – zarówno zakupów, jak i przelewów czy wypłat z bankomatów. Działa w czasie rzeczywistym i wygasa po dwóch minutach, co zwiększa bezpieczeństwo płatności.
Każda transakcja BLIK musi być zatwierdzona w aplikacji mobilnej banku – za pomocą PIN-u, odcisku palca lub innego mechanizmu uwierzytelniającego. Co istotne, aplikacja bankowa pełni rolę centrum dowodzenia, w którym użytkownik kontroluje wszystkie operacje oraz ma wgląd w ich historię.
Rodzaje transakcji w BLIK
Za pomocą BLIK można wykonać różne operacje finansowe, a każda z nich może powodować różny poziom widoczności danych dla odbiorcy. Najczęściej wykorzystywane formy to:
- przelewy na numer telefonu (P2P),
- płatności internetowe i stacjonarne,
- wypłaty z bankomatu za pomocą kodu BLIK,
- generowanie elektronicznych czeków BLIK.
To właśnie przelewy P2P – czyli na numer telefonu – budzą najwięcej pytań o poziom anonimowości nadawcy wobec odbiorcy.
Jakie dane widzi odbiorca przelewu BLIK?
W przypadku przelewów BLIK na telefon, odbiorca transakcji otrzymuje pewien zakres danych na temat nadawcy. Zakres ten nie jest jednak jednolity – zależy od banku, z którego korzystają obie strony. Najczęściej widoczne są: imię i nazwisko nadawcy oraz numer rachunku bankowego. W niektórych przypadkach przekazywany jest również adres zamieszkania i numer telefonu, choć ten ostatni może być częściowo zamaskowany.
Odbiorca nie widzi numeru dowodu tożsamości, daty urodzenia ani innych wrażliwych danych. Bank natomiast ma pełny dostęp do danych nadawcy, co wyklucza pełną anonimowość transakcji.
Różnice między bankami
Nie ma jednolitego standardu dotyczącego zakresu danych udostępnianych odbiorcom przelewów BLIK. Oto jak sytuacja wygląda w wybranych bankach:
- ING – odbiorca widzi tylko nazwisko i numer rachunku, numer telefonu jest zamaskowany.
- Credit Agricole – widoczne są: numer rachunku nadawcy, nazwa nadawcy, tytuł przelewu, kwota, numer rachunku odbiorcy i jego nazwa.
- PKO BP – odbiorca otrzymuje imię i nazwisko, numer rachunku oraz numer telefonu nadawcy.
- mBank – udostępniany jest pełen pakiet: imię, nazwisko, numer rachunku i adres nadawcy.
- Pekao – jeśli obie strony mają konto w Pekao, odbiorca widzi również adres zamieszkania nadawcy.
Jak widać, zakres ujawnianych informacji może być zróżnicowany nawet w zależności od tego, czy nadawca i odbiorca mają konta w tym samym banku.
Czy BLIK jest anonimowy?
System BLIK nie gwarantuje pełnej anonimowości. Choć odbiorca transakcji może nie widzieć wszystkich danych nadawcy, to banki rejestrują każdą operację i przypisują ją do konkretnego konta bankowego. W systemach bankowych zachowywane są takie informacje jak: imię i nazwisko, numer konta, historia transakcji, a czasem także adres zamieszkania.
Dzięki temu możliwe jest monitorowanie przepływu środków i identyfikacja użytkowników. Działa to na korzyść bezpieczeństwa, a także jest zgodne z przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.
Anonimowość wobec odbiorcy
Choć banki mają dostęp do pełnych danych, to nie zawsze są one przekazywane odbiorcy. W większości przypadków odbiorca nie otrzyma informacji takich jak adres czy PESEL, a jedynie podstawowe dane umożliwiające zidentyfikowanie nadawcy. Polityka ta ma na celu ochronę prywatności użytkowników i ograniczenie możliwości wykorzystania danych w nieuprawniony sposób.
Wyjątek – wypłaty z bankomatu
Jednym z nielicznych przypadków, w których użytkownik BLIK może pozostać całkowicie anonimowy wobec drugiej strony, są wypłaty gotówki z bankomatu. Osoba wypłacająca pieniądze przy pomocy BLIK nie jest widoczna w systemie bankomatu, ponieważ to nadawca kodu BLIK jest rejestrowany jako inicjator transakcji.
Wypłata gotówki z bankomatu za pomocą BLIK to jeden z nielicznych scenariuszy, w których odbiorca nie jest w stanie zidentyfikować osoby wypłacającej środki.
Co decyduje o zakresie udostępnianych danych?
Zakres informacji przekazywanych odbiorcy zależy od wielu czynników, w tym:
- wewnętrznej polityki banku,
- rodzaju transakcji (P2P, płatność online, wypłata),
- czy nadawca i odbiorca mają konta w tym samym banku,
- przepisów prawa, takich jak rozporządzenie UE 2015/847.
Wspomniane rozporządzenie nakłada na banki obowiązek przekazywania danych płatnika (np. imię, nazwisko, numer rachunku, adres) wraz z przelewem, co ma na celu umożliwienie identyfikacji nadawcy przez odbiorcę.
Jak ograniczyć widoczność swoich danych?
Użytkownik BLIK nie ma pełnej kontroli nad tym, jakie dane zostaną ujawnione odbiorcy, ponieważ to bank decyduje o zakresie udostępnianych informacji. Można jednak podjąć pewne kroki, by zminimalizować ekspozycję danych:
- korzystać z banków, które udostępniają mniejszy zakres danych odbiorcy,
- unikać wpisywania danych osobowych w tytule przelewu,
- korzystać z wypłat gotówki z bankomatu zamiast przelewów, jeśli zależy nam na anonimowości,
- regularnie kontrolować ustawienia prywatności w aplikacji bankowej.
Warto również zapoznać się z polityką prywatności danego banku oraz – w razie potrzeby – skontaktować się z jego przedstawicielem, by dowiedzieć się, jakie dane są ujawniane przy przelewach BLIK.
Bezpieczeństwo danych w systemie BLIK
BLIK, jako system płatności mobilnych, został zaprojektowany z myślą o bezpieczeństwie użytkowników. Kod BLIK ważny jest tylko przez 2 minuty, a każda transakcja wymaga potwierdzenia w aplikacji banku. Banki stosują również dodatkowe mechanizmy ochrony, takie jak:
- weryfikacja tożsamości przy zakładaniu konta i aktywacji BLIK,
- dostęp do aplikacji chroniony PIN-em lub biometrią,
- mechanizmy antyfraudowe monitorujące podejrzane działania,
- możliwość ustawienia limitów transakcyjnych.
Warto podkreślić, że system BLIK nie przechowuje danych użytkowników w sposób trwały. Wszystkie informacje są przetwarzane przez bank i operatora systemu – Polski Standard Płatności – w ramach chronionych kanałów komunikacji.
Na co uważać podczas korzystania z BLIK?
Choć system jest bezpieczny, to użytkownik również musi zachować ostrożność. Najczęstsze zagrożenia to próby wyłudzenia kodu BLIK przez osoby podszywające się pod znajomych lub pracowników banku. Aby uniknąć problemów, należy:
- nigdy nie udostępniać kodu BLIK osobom trzecim,
- nie zatwierdzać transakcji, których samemu się nie inicjowało,
- unikać podejrzanych stron i sklepów internetowych,
- regularnie kontrolować historię transakcji w aplikacji bankowej.
W przypadku wykrycia nieautoryzowanej operacji należy niezwłocznie skontaktować się z bankiem i zgłosić incydent.
Jakie informacje można przekazać dobrowolnie?
Jeśli użytkownik chce, aby odbiorca znał więcej danych niż domyślnie udostępnia bank, może dobrowolnie wpisać je w tytule przelewu. To jedyne pole, które użytkownik może edytować i wykorzystać do identyfikacji – np. wpisując swoje imię i nazwisko, cel przelewu czy inne dodatkowe informacje.
Tego typu dane nie są jednak weryfikowane przez bank i mają charakter informacyjny. Warto więc zachować umiar i nie wpisywać wrażliwych danych, które mogłyby zostać wykorzystane w nieodpowiedni sposób.
Co warto zapamietać?:
- BLIK to popularny system płatności mobilnych w Polsce, umożliwiający szybkie przelewy, płatności i wypłaty z bankomatów.
- Odbiorca przelewu BLIK widzi zazwyczaj imię, nazwisko nadawcy oraz numer rachunku, ale zakres danych zależy od banku.
- W przypadku wypłat z bankomatu użytkownik BLIK może pozostać anonimowy, ponieważ odbiorca nie jest widoczny w systemie bankomatu.
- Zakres ujawnianych danych zależy od polityki banku, rodzaju transakcji oraz przepisów prawa, takich jak rozporządzenie UE 2015/847.
- Aby ograniczyć widoczność danych, użytkownicy mogą wybierać banki z mniejszym zakresem ujawnianych informacji oraz unikać podawania danych osobowych w tytule przelewu.
