Kontrola legalności zatrudnienia cudzoziemców: jakie dokumenty firma powinna mieć pod ręką
Zatrudnienie pracownika spoza Unii Europejskiej wiąże się z obowiązkiem gromadzenia i przechowywania dokumentów potwierdzających legalność jego pobytu i pracy. Kontrola ze strony Państwowej Inspekcji Pracy albo Straży Granicznej może się zdarzyć w każdej chwili, dlatego dział kadr powinien mieć te dokumenty uporządkowane od pierwszego dnia współpracy.
Poniższy przegląd porządkuje dokumenty według czterech obszarów: pobytu, tytułu do pracy, ubezpieczenia i danych kadrowych, tak aby żaden element nie umknął podczas kompletowania akt osobowych cudzoziemca.
Dokumenty potwierdzające legalny pobyt w Polsce
Podstawą jest ważny dokument podróży oraz dokument potwierdzający tytuł pobytowy: wiza krajowa oznaczona symbolem D dla dłuższych pobytów, wiza Schengen oznaczona symbolem C dla pobytów krótkoterminowych w całej strefie Schengen, albo karta pobytu wydana po uzyskaniu zezwolenia na pobyt czasowy.
Wymogi wobec samego dokumentu, w tym jego ważność, ustala placówka konsularna albo urząd wojewódzki, więc szczegóły dobrze zweryfikować bezpośrednio u źródła. Firma zatrudniająca cudzoziemca powinna przechowywać kopię tego dokumentu razem z terminem jego ważności, żeby nie przeoczyć momentu, w którym trzeba wystąpić o przedłużenie albo o nowy tytuł pobytowy.
Potwierdzenie ubezpieczenia w aktach pracownika
Przy wniosku o wizę krajową konsulat sprawdza, czy cudzoziemiec ma ubezpieczenie zdrowotne albo ubezpieczenie kosztów leczenia pokrywające cały planowany okres pobytu, z sumą nie niższą niż 30 000 EUR; identyczna kwota minimalna dotyczy wizy Schengen. Przy zezwoleniu na pobyt czasowy dokument ubezpieczenia również jest wymagany, a szczegółowe wymagania publikuje urząd wojewódzki.
Dokument taki najwygodniej kupić przez internet: w serwisie ubezpieczeniecudzoziemca.pl potwierdzenie przychodzi w formie elektronicznej, więc od razu można je dołączyć do wniosku wizowego albo pobytowego, bez czekania na przesyłkę pocztą. Samo ubezpieczenie cudzoziemca dobrze trzymać w aktach razem z innymi dokumentami, bo urząd może poprosić o wgląd w oryginał albo w wydruk.
Tytuł do wykonywania pracy
Sam legalny pobyt to nie wszystko: cudzoziemiec potrzebuje jeszcze podstawy do podjęcia zatrudnienia, czyli zezwolenia na pracę albo zarejestrowanego oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy. To, który z tych dwóch wariantów zadziała, zależy od obywatelstwa pracownika oraz od charakteru stanowiska: zezwolenie na pracę wydaje urząd wojewódzki, a oświadczenie rejestruje powiatowy urząd pracy.
Legalność zatrudnienia sprawdza się właśnie po dopasowaniu tych dwóch elementów: dokumentu pobytowego i tytułu do pracy. Jeśli któryś z nich wygasł albo się nie zgadza z aktualną sytuacją pracownika, dział kadr powinien to wychwycić, zanim zrobi to kontroler.
Dokumenty potwierdzające cel pobytu i źródło utrzymania
Poza samym formularzem i aktualnymi zdjęciami urząd prosi jeszcze o komplet uzupełnień. Powinien się wśród nich znaleźć ważny dokument podróży, potwierdzenie celu pobytu, którym najczęściej bywa umowa z pracodawcą albo zaświadczenie z uczelni, oraz dowód na to, z czego cudzoziemiec się utrzymuje i gdzie w Polsce mieszka, a do tego dokument ubezpieczeniowy opisany wyżej. Pełny wykaz różni się w zależności od celu pobytu, dlatego ostateczną wersję dobrze sprawdzić na stronie właściwego urzędu wojewódzkiego.
PESEL i dane potrzebne w dziale kadr
Numer PESEL cudzoziemiec otrzymuje przy zameldowaniu w urzędzie gminy, a firma dobrze robi, zapisując go w aktach osobowych zaraz po nadaniu, bo ułatwia to rozliczenia i zgłoszenia kadrowe.
Przyda się też numer konta bankowego pracownika do wypłaty wynagrodzenia: banki przy otwieraniu konta cudzoziemcowi proszą zwykle o paszport oraz o dokument potwierdzający pobyt. Tak skompletowane dokumenty pracownika cudzoziemca trzymaj w jednym miejscu, najlepiej w segregatorze albo w elektronicznym systemie kadrowym, żeby każdy z nich był pod ręką w razie kontroli.
Checklista przed kontrolą legalności zatrudnienia
Zanim dojdzie do kontroli, dział kadr może samodzielnie przejrzeć akta i odpowiedzieć sobie na kilka pytań.
-
czy w teczce jest kopia aktualnego tytułu pobytowego, czyli wizy albo karty pobytu, razem z terminem jego ważności
-
czy zgadza się para dokumentów odpowiadająca za stronę zawodową: zezwolenie na pracę albo zarejestrowane oświadczenie
-
czy dział kadr ma dokument potwierdzający, że pracownik jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym albo ubezpieczeniem kosztów leczenia
-
czy w aktach są dokumenty potwierdzające cel pobytu, na przykład umowa, oraz dowód źródła utrzymania
-
czy zapisany jest numer PESEL pracownika i dane potrzebne do rozliczeń kadrowych
Artykuł sponsorowany


